شنیدن اینکه پس از جراحی روده ممکن است به کیسه استومی نیاز داشته باشید، برای بسیاری از بیماران نگران‌کننده است. اما با آموزش درست و ابزارهای امروزی، بیشتر افراد با استومی زندگی فعال و عادی دارند. در این مقاله با انواع استومی، مراقبت از آن و نکات زندگی روزمره آشنا می‌شوید.
استومی چیست؟
استومی دهانه‌ای است که جراح در دیواره شکم ایجاد می‌کند و سر روده را از آن بیرون می‌آورد تا مدفوع به‌جای خروج از مقعد، در کیسه‌ای که روی پوست چسبانده می‌شود جمع شود. اگر از روده بزرگ باشد کولوستومی و اگر از انتهای روده کوچک باشد ایلئوستومی نامیده می‌شود. استومی صورتی یا قرمز، مرطوب و بدون درد است، چون روده حس درد ندارد. آشنایی با جراحی‌های روده را در راهنمای جراحی روده بزرگ ببینید.
استومی موقت و دائمی
بسیاری از استومی‌ها موقت‌اند و برای محافظت از محل اتصال روده یا در جراحی‌های اورژانسی ایجاد می‌شوند و پس از چند هفته تا چند ماه با یک عمل کوچک‌تر بسته می‌شوند. استومی دائمی بیشتر در مواردی لازم است که راست‌روده و مقعد به‌طور کامل برداشته شوند، مثلاً در برخی سرطان‌های پایین راست‌روده.
مراقبت از استومی
- کیسه را وقتی یک سوم تا نیمه پر شد تخلیه کنید.
- کیسه و صفحه چسبنده را طبق دستور، معمولاً هر یک تا چند روز، تعویض کنید.
- پوست اطراف استومی را با آب ولرم بشویید و کاملاً خشک کنید؛ از الکل و مواد معطر استفاده نکنید.
- اندازه سوراخ صفحه را دقیقاً هم‌اندازه استومی ببرید تا مدفوع با پوست تماس پیدا نکند.
- قرمزی، زخم یا خارش پوست اطراف را به پرستار استومی یا پزشک اطلاع دهید.
تغذیه با استومی
در هفته‌های اول پس از عمل، غذاهای کم‌فیبر و نرم بهتر تحمل می‌شوند. سپس رژیم به‌تدریج عادی می‌شود. غذا را خوب بجوید، وعده‌های منظم داشته باشید و آب کافی بنوشید، به‌ویژه در ایلئوستومی که آب بیشتری از دست می‌رود. غذاهای نفاخ مثل حبوبات، کلم و نوشابه ممکن است گاز بیشتری ایجاد کنند. غذاهای پرفیبر سخت مثل پوست میوه، ذرت و آجیل را در ایلئوستومی با احتیاط مصرف کنید تا انسداد ایجاد نشود. اصول تغذیه پس از عمل را در تغذیه بعد از عمل شکم آورده‌ایم.
زندگی روزمره
بیشتر افراد با استومی به کار، ورزش، سفر و زندگی اجتماعی برمی‌گردند. لباس‌های معمولی را می‌توان پوشید و کیسه از بیرون دیده نمی‌شود. شنا با کیسه‌های مخصوص ممکن است. بلند کردن بار سنگین باید محدود شود تا فتق کنار استومی ایجاد نشود. انجمن‌های بیماران استومی و پرستاران متخصص، منابع خوبی برای آموزش و حمایت هستند. نگرانی‌های عاطفی و جنسی هم طبیعی‌اند و درباره آن‌ها با پزشک صحبت کنید.
پرسش‌های رایج
آیا استومی بو دارد؟
کیسه‌های امروزی فیلتر بو دارند و در صورت چسبندگی درست، بویی بیرون نمی‌آید.
آیا با استومی می‌توان حمام کرد؟
بله، با کیسه یا حتی بدون آن می‌توان دوش گرفت.
استومی موقت چه زمانی بسته می‌شود؟
معمولاً پس از چند هفته تا چند ماه، پس از اطمینان از ترمیم محل اتصال روده.
جمع‌بندی
استومی دهانه‌ای در شکم برای خروج مدفوع به داخل کیسه است که اغلب موقت است. مراقبت از پوست، تخلیه و تعویض منظم کیسه، تغذیه مناسب و آب کافی کلید زندگی راحت با استومی است و بیشتر افراد به کار، ورزش و سفر برمی‌گردند.
جراح روده در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.