دیورتیکول‌ها کیسه‌های کوچکی در دیواره روده بزرگ‌اند که با افزایش سن بسیار شایع می‌شوند و معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کنند. اما گاهی ملتهب یا عفونی می‌شوند و دیورتیکولیت ایجاد می‌کنند. در این مقاله علائم، درمان و موارد نیاز به جراحی را توضیح می‌دهیم.
دیورتیکولوز و دیورتیکولیت
وجود دیورتیکول‌ها در روده را دیورتیکولوز می‌گویند که در بسیاری از افراد بالای ۶۰ سال دیده می‌شود و معمولاً بی‌علامت است. رژیم کم‌فیبر، یبوست و فشار بالای داخل روده در ایجاد آن نقش دارند. وقتی یکی از این کیسه‌ها ملتهب یا عفونی شود، دیورتیکولیت ایجاد می‌شود. بیشتر دیورتیکول‌ها در کولون سیگموئید، در سمت چپ و پایین شکم قرار دارند. آشنایی کلی را در راهنمای جراحی روده بزرگ ببینید.
علائم دیورتیکولیت
- درد مداوم در سمت چپ و پایین شکم که چند روز ادامه دارد
- تب و لرز
- تهوع و گاهی استفراغ
- تغییر اجابت مزاج، یبوست یا اسهال
- نفخ و حساسیت شکم
- گاهی علائم ادراری اگر التهاب نزدیک مثانه باشد
انواع و تشخیص
دیورتیکولیت ساده، التهاب محدود بدون عارضه است. دیورتیکولیت عارضه‌دار شامل آبسه، سوراخ شدن روده، فیستول به اعضای مجاور مثل مثانه یا تنگی و انسداد روده است. سی‌تی‌اسکن شکم بهترین روش برای تشخیص و تعیین شدت بیماری است. پس از بهبود، معمولاً کولونوسکوپی توصیه می‌شود تا علل دیگر مثل سرطان رد شوند.
درمان
بیشتر موارد دیورتیکولیت ساده به‌صورت سرپایی با رژیم مایعات یا کم‌فیبر برای چند روز، مسکن و گاهی آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند. در موارد شدیدتر، بستری، آنتی‌بیوتیک وریدی و استراحت روده لازم است. آبسه‌های بزرگ معمولاً با لوله‌ای که از راه پوست و با هدایت سی‌تی‌اسکن گذاشته می‌شود، تخلیه می‌شوند. پس از بهبود، رژیم پرفیبر برای پیشگیری از عود توصیه می‌شود.
چه زمانی جراحی لازم است؟
جراحی اورژانسی در سوراخ شدن روده با پریتونیت، آبسه‌ای که تخلیه نمی‌شود یا عدم پاسخ به درمان دارویی لازم است. در این شرایط ممکن است جراح بخش بیمار را بردارد و استومی موقت ایجاد کند که در کولوستومی و زندگی با استومی توضیح داده‌ایم. جراحی برنامه‌ریزی‌شده، معمولاً با لاپاراسکوپی، برای حملات مکرر که کیفیت زندگی را کاهش داده‌اند، فیستول، تنگی روده یا در بیماران با ضعف ایمنی توصیه می‌شود. در جراحی، بخش درگیر روده، معمولاً سیگموئید، برداشته و دو سر سالم به هم وصل می‌شوند.
پرسش‌های رایج
آیا خوردن دانه‌ها و آجیل دیورتیکولیت ایجاد می‌کند؟
مطالعات جدید این باور قدیمی را تأیید نکرده‌اند و معمولاً لازم نیست حذف شوند.
آیا دیورتیکولیت برمی‌گردد؟
در بخشی از بیماران ممکن است برگردد؛ رژیم پرفیبر احتمال آن را کم می‌کند.
آیا دیورتیکولیت به سرطان تبدیل می‌شود؟
نه، اما پس از بهبود کولونوسکوپی برای رد سرطان توصیه می‌شود.
جمع‌بندی
دیورتیکولیت التهاب کیسه‌های کوچک دیواره روده بزرگ است و با درد سمت چپ و پایین شکم و تب همراه است. بیشتر موارد با دارو و رژیم درمان می‌شوند. جراحی برای سوراخ شدن، آبسه مقاوم، فیستول، تنگی یا حملات مکرر انجام می‌شود.
جراح روده در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.