کولونوسکوپی دقیق‌ترین روش بررسی روده بزرگ است و هم برای تشخیص علت علائم گوارشی و هم برای غربالگری سرطان روده استفاده می‌شود. بسیاری از بیماران از آمادگی یا خود کولونوسکوپی نگران‌اند. در این مقاله مراحل آن را از آمادگی تا پس از انجام توضیح می‌دهیم.
کولونوسکوپی چیست و چه زمانی انجام می‌شود؟
در کولونوسکوپی، پزشک یک لوله انعطاف‌پذیر و باریک دارای دوربین را از راه مقعد وارد می‌کند و کل روده بزرگ و گاهی انتهای روده کوچک را بررسی می‌کند. در صورت دیدن پولیپ، همان موقع آن را برمی‌دارد و از ضایعات مشکوک نمونه‌برداری می‌کند. موارد انجام آن شامل غربالگری سرطان، خونریزی مقعدی، کم‌خونی بی‌دلیل، تغییر اجابت مزاج، اسهال مزمن، درد شکمی مداوم و پیگیری پولیپ یا بیماری‌های التهابی است. آشنایی کلی را در راهنمای جراحی روده بزرگ ببینید.
آمادگی روده
کیفیت کولونوسکوپی به تمیز بودن روده بستگی دارد. معمولاً از دو تا سه روز پیش، رژیم کم‌فیبر و بدون دانه‌های ریز مثل کیوی، انجیر و گوجه با پوست توصیه می‌شود. روز قبل فقط مایعات صاف مصرف می‌شود. محلول پاک‌کننده روده طبق دستور، معمولاً در دو نوبت شب قبل و صبح روز انجام، نوشیده می‌شود تا مدفوع کاملاً آبکی و شفاف شود. داروهای آهن چند روز پیش قطع می‌شوند و درباره داروهای رقیق‌کننده خون و دیابت باید با پزشک هماهنگ کرد.
روز انجام
کولونوسکوپی معمولاً با آرام‌بخش یا بیهوشی کوتاه انجام می‌شود و بیمار درد یا ناراحتی چندانی احساس نمی‌کند. بیمار به پهلوی چپ می‌خوابد و پزشک دستگاه را به‌آرامی پیش می‌برد و با دمیدن هوا یا گاز، دیواره روده را باز و بررسی می‌کند. کل کار معمولاً ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد. پس از آن، بیمار تا رفع اثر آرام‌بخش در بخش مراقبت می‌ماند و حتماً باید همراه داشته باشد.
پس از کولونوسکوپی
- نفخ و دل‌پیچه خفیف به دلیل هوای وارد شده طبیعی است و با راه رفتن و دفع گاز برطرف می‌شود.
- در صورت برداشتن پولیپ، کمی خون در مدفوع اول ممکن است دیده شود.
- تا پایان روز رانندگی نکنید و تصمیم مهم نگیرید.
- معمولاً از همان روز می‌توانید غذای سبک بخورید.
- درد شدید شکم، تب یا خونریزی زیاد نیاز به مراجعه فوری دارد.
عوارض و جواب
کولونوسکوپی روش ایمنی است. عوارض جدی مثل سوراخ شدن روده یا خونریزی شدید نادرند و بیشتر پس از برداشتن پولیپ‌های بزرگ دیده می‌شوند. نتیجه ظاهری معمولاً همان روز گفته می‌شود و جواب پاتولوژی نمونه‌ها طی یکی دو هفته آماده می‌شود. انواع پولیپ و برنامه پیگیری را در پولیپ روده و پولیپکتومی توضیح داده‌ایم.
پرسش‌های رایج
آیا کولونوسکوپی درد دارد؟
با آرام‌بخش یا بیهوشی انجام می‌شود و بیشتر بیماران دردی احساس نمی‌کنند.
آمادگی کولونوسکوپی چقدر سخت است؟
نوشیدن محلول و دفعات زیاد دفع ناخوشایند است، اما برای یک بررسی دقیق ضروری است.
کولونوسکوپی هر چند سال تکرار می‌شود؟
در صورت طبیعی بودن، معمولاً هر ده سال؛ با وجود پولیپ، فاصله کوتاه‌تر است.
جمع‌بندی
کولونوسکوپی کل روده بزرگ را بررسی می‌کند و امکان برداشتن پولیپ را همزمان فراهم می‌کند. آمادگی روده با رژیم و محلول پاک‌کننده، کلید یک بررسی دقیق است. عمل با آرام‌بخش انجام می‌شود، ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد و عوارض جدی آن نادر است.
جراح روده در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.