«اگر فتق عمل نشود چه می‌شود؟» یکی از پرتکرارترین سؤال‌ها درباره فتق است. پاسخ به نوع و اندازه فتق بستگی دارد، اما مهم‌ترین خطر همه فتق‌های شکمی، گیر افتادن روده و قطع خون‌رسانی آن است.
سیر طبیعی فتق درمان‌نشده
فتق‌های دیواره شکم معمولاً با گذشت زمان بزرگ‌تر می‌شوند، چون فشار داخل شکم مدام دهانه آن را گشادتر می‌کند. با بزرگ شدن فتق، علائم بیشتر، ترمیم سخت‌تر و احتمال عود بالاتر می‌رود. در مطالعات، بیشتر مردانی که فتق کشاله کوچک و بدون علامت داشتند و فقط پیگیری شدند، ظرف چند سال به دلیل درد یا بزرگ شدن فتق، نیاز به عمل پیدا کردند. کلیات انواع فتق را در راهنمای انواع فتق ببینید.
گیر افتادن فتق (اینکارسراسیون)
فتق گیرافتاده یعنی محتویات فتق دیگر به داخل شکم برنمی‌گردد. این وضعیت ممکن است ابتدا فقط درد و سفتی ایجاد کند، اما اگر روده در آن گیر افتاده باشد، ممکن است انسداد روده با نفخ، استفراغ و عدم دفع گاز و مدفوع رخ دهد.
خفگی فتق (استرانگولاسیون)
اگر فشار دهانه فتق خون‌رسانی روده یا چربی گیرافتاده را قطع کند، بافت در عرض چند ساعت شروع به مردن می‌کند. این وضعیت اورژانس جراحی است و اگر دیر درمان شود، ممکن است نیاز به برداشتن بخشی از روده باشد و عفونت شدید شکم و خون ایجاد کند.
- درد ناگهانی، شدید و مداوم در محل فتق
- سفت، حساس، قرمز یا کبود شدن برآمدگی
- تهوع، استفراغ و نفخ شکم
- تب و تپش قلب
- ناتوانی در برگرداندن فتق که قبلاً برمی‌گشت
کدام فتق‌ها خطر بیشتری دارند؟
- فتق فمورال؛ در فتق فمورال توضیح داده‌ایم
- فتق‌های گردن‌باریک ناف و دیواره شکم
- فتق‌هایی که تازه ایجاد شده‌اند و دهانه کوچکی دارند
- فتق‌های کنار مری‌ای هیاتال که ممکن است معده را پیچ دهند
جالب است بدانید فتق‌های خیلی بزرگ با دهانه پهن، گاهی خطر خفگی کمتری از فتق‌های کوچک با دهانه تنگ دارند، اما مشکلات دیگری مثل درد و تغییر شکل ایجاد می‌کنند.
چه کار کنیم؟
اگر فتق دارید، بهترین زمان برای عمل، زمانی است که فتق کوچک و قابل برگشت است و عمل به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده انجام می‌شود. عمل اورژانسی فتق گیرافتاده عوارض بسیار بیشتری دارد. اگر علائم هشدار را دارید، فشار دادن فتق در خانه را امتحان نکنید و فوراً به اورژانس بروید. روش‌های عمل را در راهنمای عمل فتق و اینکه چرا روش‌های غیرجراحی کافی نیستند را در درمان فتق بدون جراحی ببینید.
پرسش‌های رایج
چقدر طول می‌کشد تا فتق گیرافتاده خطرناک شود؟
آسیب جدی روده ممکن است ظرف چند ساعت شروع شود؛ به همین دلیل فتق دردناک و غیرقابل برگشت، اورژانس است.
آیا می‌توانم فتق گیرافتاده را با دست برگردانم؟
این کار را در خانه انجام ندهید. در اورژانس پزشک ممکن است در شرایط خاص اقدام به برگرداندن کند و سپس بیمار را برای ترمیم برنامه‌ریزی کند.
آیا همه فتق‌ها در نهایت گیر می‌افتند؟
نه. بیشتر فتق‌ها هرگز گیر نمی‌افتند، اما چون نمی‌توان پیش‌بینی کرد کدام فتق گیر می‌افتد، ترمیم برنامه‌ریزی‌شده توصیه می‌شود.
جمع‌بندی
فتق درمان‌نشده معمولاً بزرگ‌تر می‌شود و همیشه خطر گیر افتادن و خفگی روده را دارد. درد ناگهانی، سفت شدن فتق، تهوع و استفراغ علائم هشدارند و نیاز به مراجعه فوری دارند. ترمیم برنامه‌ریزی‌شده، به‌ویژه در فتق‌های پرخطر، بسیار ایمن‌تر از عمل اورژانسی است.
جراح فتق کشاله ران در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.