بسیاری از بیماران پس از شنیدن توصیه جراحی، می‌پرسند اگر عمل نکنند چه اتفاقی می‌افتد. پاسخ به این بستگی دارد که سنگ علامت داشته باشد یا نه. در این مقاله سیر طبیعی سنگ صفرا و عوارض احتمالی درمان نکردن آن را توضیح می‌دهیم.
سنگ بی‌علامت
بیشتر افرادی که سنگ بی‌علامت دارند، هرگز دچار مشکل نمی‌شوند. احتمال ایجاد علائم در هر سال کم است و بیشتر کسانی که علامت‌دار می‌شوند، ابتدا حمله درد ساده را تجربه می‌کنند، نه عوارض جدی. به همین دلیل در بیشتر بیماران با سنگ بی‌علامت، جراحی توصیه نمی‌شود و فقط شناخت علائم کافی است. آشنایی کلی را در راهنمای کیسه صفرا و سنگ صفرا ببینید.
سنگ علامت‌دار
وضعیت در بیمارانی که یک بار حمله درد صفراوی داشته‌اند، متفاوت است. در بخش زیادی از این بیماران، حملات درد در سال‌های بعد تکرار می‌شوند و احتمال عوارض هم در آن‌ها بیشتر است. به همین دلیل، برای سنگ علامت‌دار، برداشتن کیسه صفرا توصیه می‌شود.
عوارض احتمالی درمان نکردن
- حملات مکرر درد که کیفیت زندگی را کاهش می‌دهند
- التهاب حاد کیسه صفرا یا کوله‌سیستیت که نیاز به بستری دارد
- سنگ مجرای صفراوی، زردی و عفونت مجاری
- پانکراتیت صفراوی که می‌تواند شدید و خطرناک باشد
- گانگرن یا سوراخ شدن کیسه صفرا در موارد شدید
- به‌ندرت انسداد روده با سنگ بزرگ
- افزایش جزئی خطر سرطان کیسه صفرا در سنگ‌های بسیار بزرگ یا کیسه صفرای آهکی
درباره کوله‌سیستیت در کوله‌سیستیت و سنگ مجرای صفراوی در سنگ مجرای صفراوی و ERCP بخوانید.
عمل برنامه‌ریزی‌شده یا اورژانسی
عمل کیسه صفرا وقتی به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده و در زمان آرامش بیماری انجام شود، ساده‌تر، کوتاه‌تر و با عوارض کمتر است. اما اگر بیمار با التهاب شدید یا عوارض به اورژانس مراجعه کند، عمل ممکن است سخت‌تر باشد، احتمال تبدیل به عمل باز بیشتر شود و دوران بستری طولانی‌تر شود. این یکی از دلایلی است که جراحان برای سنگ علامت‌دار، عمل زودهنگام را پیشنهاد می‌کنند.
اگر تصمیم به عمل ندارید
اگر به هر دلیل فعلاً تصمیم به جراحی ندارید، رژیم کم‌چرب، وعده‌های کوچک و منظم و حفظ وزن مناسب ممکن است حملات را کمتر کند. علائم هشدار مثل تب، زردی، درد طولانی و درد شدید به سمت پشت را بشناسید و در صورت بروز آن‌ها فوراً مراجعه کنید. درمان‌های غیرجراحی را در درمان سنگ صفرا بدون جراحی معرفی کرده‌ایم.
پرسش‌های رایج
آیا سنگ صفرا خودبه‌خود دفع می‌شود؟
سنگ‌های کوچک ممکن است از مجرا عبور کنند، اما این عبور می‌تواند باعث زردی یا پانکراتیت شود.
آیا سنگ بی‌علامت باید عمل شود؟
در بیشتر موارد نه، مگر در شرایط خاصی که جراح تشخیص دهد.
اگر یک بار درد صفراوی داشته‌ام، باید عمل کنم؟
در بیشتر بیماران با سنگ علامت‌دار، برداشتن کیسه صفرا توصیه می‌شود.
جمع‌بندی
سنگ بی‌علامت معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند و جراحی لازم ندارد. اما سنگ علامت‌دار در صورت درمان نکردن ممکن است به حملات مکرر، کوله‌سیستیت، زردی و پانکراتیت منجر شود و عمل برنامه‌ریزی‌شده ایمن‌تر از عمل اورژانسی است.
جراح کیسه صفرا در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.