بیرون زدن ناف نوزاد، به‌ویژه هنگام گریه، یکی از نگرانی‌های رایج والدین است. خبر خوب این است که بیشتر فتق‌های ناف نوزادان بی‌خطرند و تا چند سالگی خودبه‌خود بسته می‌شوند.
فتق ناف نوزاد چیست؟
در دوران جنینی، رگ‌های بند ناف از حلقه‌ای در دیواره شکم عبور می‌کنند. پس از تولد این حلقه به‌تدریج بسته می‌شود، اما در برخی نوزادان کامل بسته نمی‌شود و هنگام گریه، سرفه یا زور زدن، بخشی از چربی یا روده از آن بیرون می‌زند و ناف برجسته می‌شود. این فتق در نوزادان نارس و کم‌وزن شایع‌تر است.
علائم فتق ناف در نوزاد
- برآمدگی نرم ناف که با گریه بزرگ‌تر و در آرامش کوچک‌تر می‌شود
- برگشت آسان برآمدگی با فشار ملایم
- معمولاً بدون درد و بدون ناراحتی برای نوزاد
- اندازه از چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر
گریه نوزاد علت فتق نیست، بلکه فقط آن را بیشتر نمایان می‌کند.
آیا فتق ناف نوزاد خودبه‌خود خوب می‌شود؟
بیشتر فتق‌های ناف نوزادان تا سه تا چهار سالگی خودبه‌خود بسته می‌شوند، به‌ویژه فتق‌هایی که حلقه آن‌ها کمتر از یک و نیم سانتی‌متر است. روش‌های قدیمی مثل بستن سکه، چسب یا شکم‌بند روی ناف نه تنها کمکی نمی‌کند، بلکه ممکن است باعث زخم و عفونت پوست شود و توصیه نمی‌شود.
چه زمانی فتق ناف کودک عمل لازم دارد؟
- فتقی که تا چهار یا پنج سالگی بسته نشده است
- حلقه فتق بزرگ، معمولاً بیش از یک و نیم تا دو سانتی‌متر
- فتقی که بزرگ‌تر می‌شود
- فتق دردناک یا گیرافتاده که اورژانس است
عمل فتق ناف کودک معمولاً توسط جراح کودکان انجام می‌شود، سرپایی است و با بخیه ساده و معمولاً بدون مش ترمیم می‌شود. فتق ناف بزرگسالان را در فتق ناف در بزرگسالان و انواع فتق را در راهنمای انواع فتق ببینید.
علائم هشدار
اگر ناف نوزاد ناگهان سفت، دردناک یا تغییر رنگ داد، دیگر به داخل برنگشت، یا نوزاد بی‌قرار شد و استفراغ کرد، فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. این وضعیت در فتق ناف نوزادان نادر است، اما نیاز به رسیدگی فوری دارد. فتق‌های کشاله کودکان، برخلاف فتق ناف، خودبه‌خود خوب نمی‌شوند؛ در فتق در کودکان توضیح داده‌ایم.
پرسش‌های رایج
آیا گریه زیاد باعث فتق ناف می‌شود؟
نه. گریه فقط فتق موجود را نمایان‌تر می‌کند و علت آن نیست.
آیا باید ناف نوزاد را با سکه یا چسب بست؟
خیر. این کار اثری بر بسته شدن فتق ندارد و ممکن است به پوست آسیب بزند.
عمل فتق ناف کودک بیهوشی دارد؟
بله، با بیهوشی عمومی کوتاه انجام می‌شود و کودک معمولاً همان روز مرخص می‌شود.
جمع‌بندی
فتق ناف نوزادان شایع و معمولاً بی‌خطر است و بیشتر آن‌ها تا سه یا چهار سالگی خودبه‌خود بسته می‌شوند. فقط فتق‌های بزرگ، ماندگار یا دردناک نیاز به عمل دارند و روش‌هایی مثل بستن سکه توصیه نمی‌شود.
جراح فتق ناف در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.