هیچ آزمایش واحدی نمی‌تواند به‌تنهایی آپاندیسیت را ثابت یا رد کند. پزشک با کنار هم گذاشتن شرح حال، معاینه، آزمایش خون و تصویربرداری به تشخیص می‌رسد. در این مقاله هر یک از این مراحل و معنای جواب‌ها را توضیح می‌دهیم.
شرح حال و معاینه؛ مهم‌ترین قدم
پزشک می‌پرسد درد از کجا و چه زمانی شروع شده، آیا جابه‌جا شده، آیا تهوع، استفراغ، تب، بی‌اشتهایی یا علائم ادراری دارید و در زنان تاریخ آخرین قاعدگی چیست. سپس شکم را معاینه می‌کند؛ حساسیت در نقطه مک‌بورنی، درد واجهشی و سفتی عضلات شکم از نشانه‌های مهم است. معاینه مقعدی یا لگنی هم در بعضی بیماران لازم است. علائم را در علائم آپاندیس شرح داده‌ایم.
آزمایش‌های آپاندیس
- شمارش گلبول‌های سفید (WBC): در بیشتر بیماران بالاتر از حد طبیعی است، اما عدد طبیعی آپاندیسیت را رد نمی‌کند.
- نوتروفیل‌ها: افزایش درصد نوتروفیل‌ها به نفع عفونت باکتریایی است.
- CRP: پروتئین التهابی که در آپاندیسیت بالا می‌رود و در پارگی بسیار بالاتر است.
- آزمایش ادرار: برای کنار گذاشتن عفونت ادراری و سنگ؛ آپاندیس ملتهب کنار مثانه هم ممکن است چند گلبول سفید در ادرار ایجاد کند.
- تست بارداری: در همه زنان سنین باروری.
پزشکان گاهی از امتیازهایی مثل امتیاز آلوارادو استفاده می‌کنند که علائم و آزمایش‌ها را جمع می‌زند و احتمال آپاندیسیت را تخمین می‌زند.
سونوگرافی آپاندیس
سونوگرافی بدون اشعه است و در کودکان، زنان جوان و بارداری روش اول تصویربرداری است. آپاندیس ملتهب در سونوگرافی به شکل لوله‌ای غیرقابل فشردن با قطر بیش از ۶ میلی‌متر دیده می‌شود. نقطه ضعف سونوگرافی این است که در افراد چاق یا وقتی آپاندیس پشت روده است، ممکن است آپاندیس دیده نشود؛ «دیده نشدن آپاندیس» به معنای سالم بودن آن نیست.
سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی
سی‌تی‌اسکن دقیق‌ترین روش تشخیص در بزرگسالان است و علاوه بر آپاندیس، عوارضی مثل آبسه و بیماری‌های دیگر شکم را هم نشان می‌دهد. در بارداری، اگر سونوگرافی کمکی نکند، ام‌آر‌آی بدون ماده حاجب جایگزین مناسبی است؛ در آپاندیس در بارداری توضیح داده‌ایم.
تشخیص آپاندیس در خانه ممکن است؟
روش‌هایی مثل پریدن روی پا یا فشار دادن شکم که در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود، فقط نشانه‌هایی هستند که پزشک در کنار بقیه یافته‌ها از آن‌ها استفاده می‌کند. هیچ‌کدام به‌تنهایی آپاندیسیت را رد یا ثابت نمی‌کنند. اگر درد شکم ماندگار و پیشرونده است، به پزشک مراجعه کنید. کلیات بیماری را در راهنمای کامل آپاندیس ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا با آزمایش خون می‌شود آپاندیس را تشخیص داد؟
آزمایش خون به تشخیص کمک می‌کند ولی به‌تنهایی کافی نیست. گلبول سفید و CRP طبیعی احتمال آپاندیسیت را کم می‌کند اما صفر نمی‌کند.
اگر سونوگرافی آپاندیس را نشان ندهد چه می‌شود؟
پزشک بر اساس معاینه تصمیم می‌گیرد بیمار را تحت نظر بگیرد، سی‌تی‌اسکن انجام دهد یا معاینه را چند ساعت بعد تکرار کند.
تحت نظر گرفتن در اورژانس یعنی چه؟
وقتی تشخیص قطعی نیست، بیمار چند ساعت در بیمارستان می‌ماند و معاینه و آزمایش‌ها تکرار می‌شود تا سیر بیماری روشن شود.
جمع‌بندی
تشخیص آپاندیسیت ترکیبی از شرح حال، معاینه، آزمایش خون و تصویربرداری است. سونوگرافی در کودکان و زنان و سی‌تی‌اسکن در بزرگسالان کاربرد بیشتری دارد. هیچ آزمایش خانگی جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد.
جراح آپاندیس در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.